You are not connected. Please login or register

Posto temė tė re  Pėrgjigju temės

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė  Mesazh [Faqja 1 e 1]

1 informatika ne pergjithsi prej Thu May 15, 2008 11:16 am

etc


Antar i Rregullt
Antar i Rregullt
informatika ėshtė shkenca qė merret me tė gjitha ēėshtjet e pėrpunimit tė vetvetishėm tė informacionit nėpėrmjet pėrpunuesve elektronikė.

Termi informatikė ėshtė bashkimi i dy fjalėve tė gjuhės franceze “informatique”, informacion (ose tė dhėna, informata) dhe automatique (automatik) dhe u pėrdor pėr herė tė parė nė vitin 1962 nga Philippe Dreyfus pėr tė treguar pėrpunimin automatik aritmetik tė informacionit. Ka shumė pėrkufizime tė ndryshme se ēfarė pėrfshihet brenda termit informatikė.

"Informatika ėshtė shkencė qė merret me pėrpunimin automatik tė informacioneve me kompjuter, ku me pėrpunim nėnkuptohet: pranimi i informacioneve nga pajisjet hyrėse dhe shndėrrimi i tyre nė sinjale; pėrēimi i tyre nėpėr linja pėr komunikim brenda kompjuterit me teknika tė ndryshme; vendosja nė kujtesėn kompjuterike; pėrpunimi nga njėsia qendrore njehsuese (procesori) me ndihmėn e programit kompjuterik tė pėrshtatshėm dhe nė fund, shndėrrimi i sinjaleve nė informacione tė kuptueshme pėr shfrytėzuesin, nga pajisjet dalėse". [1].

Informatika ėshtė shkencė:

* e analizės teorike dhe konceptimit tė sistemeve informatike Informatika teorike,
* e formimit organizativ dhe teknik tė sistemeve informatike - Informatika e sistemeve ose Informatika praktike dhe
* e realizimit tė sistemeve informatike, sidomos e realizimit tė komponentėve teknike (Hardware)- Informatika teknike

Detyra e informatikės qėndron kėshtu nė pėrpunimin e tė dhėnave nė lidhje me njė problem praktik, informacionet qė nevojiten pėr zgjidhjen ose trajtimin e vetė problemit. Mjeti themelor teknologjik nė tė cilin bazohet informatika ėshtė Pėrpunuesi Elektronik. Ēdo kompjuter, nga mė i fuqishmi deri tek mė ekonomiku, ėshtė i pėrbėrė nga dy elemente themelore: harduere dhe softuere. (hard = i fortė, i rėndė; soft = i butė, i lehtė ware = pėrbėrės). Me termin harduere tregohet ēdo pajisje fizike, pjesė e kompjuterit si pėr shembull (kasa, ekrani, kujtesa, disku, tastiera, njėsite hyrėse dhe dalėse etj.) Nga ana tjetėr me termin softuere tregohen programet qė pėrdoren nė kompjuter (Word, Excel, Gimp, ...) dhe qė nėpėrmjet informacioneve tė ruajtura nga hardueri, prodhojnė rezultatet e kėrkuara nga pėrdoruesi

HARDWARE
Harduer

Mė parė pėrcaktonte termi hardware nė anglisht copa metali, me tė cilat forcoheshin prodhime druri, me qėllim pėr tė rritur cilėsine(forcėn, pėrdorimin e jetėgjatėsinė) e tyre.

Sot pėrdoret harduer ndėr tė tjera pėr pajisje pėrbėrėse nė njė Sistem Kompjuterik (Njehsor). Kėtu hyjnė tė gjithė grupet ndėrtuese (procesori, kujtesa kompjuterike, etj.) dhe aparatet rrethuese. Mė thjeshtė nė harduer hyn ēdo gjė qė mund tė preket. Pėrkundrazi pėrcaktohen si softuere programet e tė dhėnat (qė nuk mund tė preken).


Nė harduer hyjnė:

* Mjetet dhėnėse ( Shtypėsi [printer], Ekrani, Rrezatuesi [Beamer], Zėforcuesi [altoparlanti]...)
* Mjetet futėse ( Tastiere, Mi, Kėrraba [Joystick]...)
* Mjetet ruajtėse (Disk, Kujtesė rrufe, pajisjet CD-ROM disk, DVD disk, Zip disk, Jaz disk...)
* Kartat shtesė ( shtuese ) ( Karta Pamore[grafikes], Karta e Zėrit, Karta Rrjetit, TV-karta, ISDN-Karta, USB-Karta...)
* Mjetet lexuese (lloje tė ndryshme Scaner ose Kėrkues ) dhe
* Pjesa themelore e ndėrtimit tė njehsorit ( kompjuterit ) siē ėshtė pllakėza amė (anglisht quhet edhe: mother- apo main-board), Ēipi, Procesori dhe Kujtesa kompjuterike.

Arkitektura kompjuterike

Gjuhėt e programimit

Gjuha e Programimit ėshtė njė gjuhė artificiale e cila mund tė pėrdoret pėr tė kontrolluar sjelljen e njė makine, nė veēanti tė njė kompjuteri. Gjuhėt e programimit, ashtu si gjuhėt njerėzore, pėrkufizohen nėpėrmjet pėrdorimit tė rregullave sintaksore dhe semantike, pėr tė pėrcaktuar strukturėn dhe kuptimin e secilės prej tyre.

Gjuhėt e programimit janė njė lloj, menyrė komunikimi midis programuesit dhe procesorit. Programuesit shkruajnė nė njė gjuhė tė caktuar (Cobol, Fortran, C, C++, Java etj) njė sekuence procedurash tė cilat mund tė pėrkthehen nė veprime aritmetike tė ekzekutueshme nga procesori. JAVA

public static void main(String[]args)
{
int a=4;
int b=7;
int c=a+b;
System.out.println(c);
}


C++

#include

int main(int argc, char* argv[])
{
int a=4;
int b=7;
int c=a+b;
std::cout << c;
return 0;
}

C

#include

int main(int argc, char* argv[])
{
int a=4;
int b=7;
int c=a+b;
printg("%d", c);
return 0;
}

C#

using System;

class Alfa {

public static int Main(String[] args)
{
int a;
int b;
int c=a+b;
Console.WriteLine(c);
return 0;
}

}

Fortran77

PROGRAM HELLO
PRINT*, 'Tungjatjeta Bote!'
END

Llojet e programeve

Programet ndahen nė disa grupe, sipas rėndėsisė e funksionit:

* Programe zbatimi(ang. application software): kėtu hyjnė tė gjitha ato programe qė nevojiten pėr plotėsimin e nevojave praktike qė karakterizojnė qėllimin e vėrtetė tė kompiuterit (luajtja e muzikės ose videove, krijimi i dokumentave, krijimi i programeve, etj.).
* Programe sistemit (ang. system software): ndėrsa kėtu hyjnė sidomos programe qė merren me komunikimin ndėrmjet hardware-it dhe softuerit. Shėmbulli mė i pėrshtatshėm janė Sistemet Operative. Pėrshėmbull thjesht shfaqja e njė mesazhi nė ekranin e kompiuterit realizohet me anė tė njė seri udhėzimesh ndėrmjet komponentėve hardware. Nė kėtė rast vinė nė ndihmė tė pėrdoruesit dhe programeve aplikative Sistemi Operativ, qė detyrėn tė bėj si ndėrmjetės midis makinės dhe njeriut (pėrdoruesit), duke i thjeshtėsuar punėt kėtij tė fundit.

Softuere zbatimor

Pėrdoret zakonisht nga shfrytėzuesitė pėr qellime te ndryshme, softueri pėrdorues ėshtė i mundur qe te punoje, nėse softueri sistemor ėshtė i pranishėm. Softueri sistemor ėshtė ndėrmjetės ne mes softuer, Apl dhe pc.

Artikulli kryesor: Gjuhė Programimi

Gjuhė programimi ėshtė gjuhė e cila pėrmban nje bashkėsi tė rregullave me anė tė cilave i urdhėrojme kompjuterat tė bejne diēka ose i japim udhėzime.

Gjuha programore ėshtė nė nivel mė tė lartė se gjuha maqinerike e cila pėrbėhet prej bit-ave(binary digits), 1 dhe 0 dhe tė cilėn nė fakt e "kupton" procesori i kompjuterit dhe me anė tė cilės nė kohėt e hershme te informatikės janė zbatuar programet e para. Mirėpo, pasiqė gjuha makinerike ėshtė e vėshtirė pėr tu kuptuar dhe zbatuar, dhe ėshtė e vėshtirė qė urdhrat(udhėzimet) tė mbahen mend (ēdo udhėzim duhet tė shėnohet me anė te numrave 1 dhe 0), vjen deri te krijimi i gjuhėve programore tė cilat nė fakt janė pėrkthim i urdhrave me bit-a (1 dhe 0) nė njė gjuhė qė mundet tė mbahet nė mend leht dhe me anė tė sė cilės mund tė programohet.

Gjuhėt programore zakonisht pėrmbajnė shprehje nė gjuhėn angleze. Pėr shembull:

if (a>2) then a=3;

ku if dhe then janė fjalė qė prej gjuhės angleze pėrkthehen kėshtu:

nėse (a>2) atėher a=3;

Pra kėtu, fjalėn if njėsia procesuese(procesori) e kompjuterit automatikisht e "pėrkthen" ne BIT-a (ang. binary digits = numra binarė). P.sh. 101010101000

Ky "pėrkthim" bėhet me anė tė njė pjese tė gjuhės programore qė poashtu ėshtė softuer(program) qė quhet pėrpilues(ang. compiler-pėrpilues, pėrpunues). Pėrpiluesi pra, bėn "pėrkthimin" e shprehjeve siē janė if-then nė BIT-a (101010101) tė cilat i kupton kompjuteri.

Sot, janė njė numėr i konsiderueshėm i gjuhėve programore. Ndėr gjuhėt mė tė njohura janė: C, C++, Java, Pascal, Delphi etj...

Baza e tė dhėnave

Bazat e tė dhėnave informatike janė programe tė cilat shėrbejnė pėr tė mbajtur, ruajtur dhe pėrdorur lehtėsisht tė dhėna dhe dokumente tė ndryshme. Bazat e tė dhėnave janė tė ndėrtuara nė formėn e njė matrice ku kolonat pėrmbajnė tipin elementeve pėrbėrėse tė informacionit kurse rreshtat pėrmbajnė vetė informacionet.

Pėr shembull:

Nr | Emri | Mbiemri | Mosha | Vendlindja

1. | Agron | Bardhi | 27 | Shkodėr 2. | Ilir | Bardhi | 32 | Tiranė

etj.

Pėr tė futur dhe kėshilluar tė dhėnat, bazat e tė dhėnave pėrdorin njė gjuhė qė quhet SQL. Bazat e tė dhėnave janė tė shumta, mund tė pėrmendim kėtu Mysql, Oracle, Pgsql etj.

Zbatimi kompjuterik ne komunikim

Rjetet kompjuterike

Nje rrjet kompjuterik (ang. Network) eshte nje grup prej dy ose me teper kompjutereve te lidhur ndermjet vete, ashtu qe ato te komunikojne mes veti. Ekzistojne dy lloje kryesore, te rrjeteve kompjuterike:

* Rrjetet lokale (Local Area Network - LAN) dhe
* Rrjetet globale (Wide Area Network - WAN).

Rrjetet lokale (LAN), jane rrjete qe prbehen prej dy, ose me teper kompjuteresh te lidhur ndermjet vete dhe qe gjenden ne nje ndertese. Kur dy ose me teper rrjete te tilla lidhen ndermjet vete, me linja shume me te shpejta, si linja telefonike, satelitore etj., athere fitohet rrjeti global (WAN). Keto rrjete zakonisht perdoren per komunikime ne largesi me te medha, prandaj ēdo shfrytezues i lidhur ne kete rrjet duhet ne kompjuterin e tij, te kete pajisjen perms se ciles behet lidhja ne rrjet dhe programin per shfletimin e permbajtjes se rrjetit [2].

Historia e informatikės

Standarde

Disa standarde tė aplikuara nga sisteme informatike qė kanė tė bėjnė me lokalizimin pėr Shqipėrinė. Pėrshkrimi pėrfshinė kompanitė Oracle, Microsoft, SUN Microsystems dhe IBM

Produktet si me Poshte:

*
o Oracle: Oracle 10gR2
o Microsoft: Windows XP Professional
o Java: Sun J2SE 1.4.1_02
o ICU: ICU4J 3.2
o CLDR: CLDR 1.2

Emri/Anglisht Oracle Microsoft Java ICU/CLDR (IBM)
------------- ------------- ------------- ------------- -------------
Kodi ISO SQ SQ SQ SQ
Sun Die Die Die Die
Mon Hėn Hėn Hėn Hėn
Tue Mar Mar Mar Mar
Wed Mėr Mėr Mėr Mėr
Thu Enj Enj Enj Enj
Fri Pre Pre Pre Pre
Sat Sht Sht Sht Sht
Sunday e diel e diel e diel e diel
Monday e hėnė e hėnė e hėnė e hėnė
Tuesday e martė e martė e martė e martė
Wednesday e mėrkurė e mėrkurė e mėrkurė e mėrkurė
Thursday e enjte e enjte e enjte e enjte
Friday e premte e premte e premte e premte
Saturday e shtunė e shtunė e shtunė e shtunė
Jan Jan Jan Jan Jan
Feb Shk Shk Shk Shk
Mar Mar Mar Mar Mar
Apr Pri Pri Pri Pri
May Maj Maj Maj Maj
Jun Qer Qer Qer Qer
Jul Kor Kor Kor Kor
Aug Gsh Gsh Gsh Gsh
Sep Sht Sht Sht Sht
Oct Tet Tet Tet Tet
Nov Nėn Nėn Nėn Nėn
Dec Dhj Dhj Dhj Dhj
January janar janar janar janar
February shkurt shkurt shkurt shkurt
March mars mars mars mars
April prill prill prill prill
May maj maj maj maj
June qershor qershor qershor qershor
July korrik korrik korrik korrik
August gusht gusht gusht gusht
September shtator shtator shtator shtator
October tetor tetor tetor tetor
November nėntor nėntor nėntor nėntor
December dhjetor dhjetor dhjetor dhjetor
AM PD PD PD PD
PM MD MD MD MD
AD n.e.r - n.e.r. n.e.r.
BC p.e.r - p.e.r. p.e.r.

Emri Oracle Microsoft Java ICU/CLDR (IBM)
------------- ------------- ------------- ------------- -------------
Ndarėsi Dhjetor , , , ,
Ndarėsi i Grupit . . . .
Ndarėsi Dhjetor i Grupit , , , ,
Ndarėsi Monetar i Grupit . . . .
Simboli Ndėrkomb. i Monedhės ALL ALL ALL ALL
Simboli i Monedhės Lek Lek Lek Lek
Gjuha ALBANIAN ALBANIAN ALBANIAN ALBANIAN
Shkurtimi ISO AL AL AL AL
Ndarėsi i Listės , N/A N/A N/A
Formati i Numrit Pozitiv 123.456.789,50 123.456.789,50 123.456.789,5 123.456.789,5
Formati i Numrit Negativ -123.456.789,50 -123.456.789,50 -123.456.789,5 -123.456.789,5
Formati Pozitiv i Monedhės 123.456.789,50Lek 123.456.789,50Lek Lek123.456.789,50 Lek123.456.789,50
Formati Pozitiv i Monedhės -123.456.789,50Lek -123.456.789,50Lek -Lek123.456.789,50 -Lek123.456.789,50
Dita e Parė e Javės e hėnė N/A e hėnė e hėnė
Formati i Datės(Gjatė) e mėrkurė, 27 prill 2005 2005-04-27 2005-04-27 e mėrkurė, 27 prill 2005
Formati i Datės(Shkurt) 27-04-2005 2005-04-27 2005-04-27 2005-04-27
Formati i Orės 1:09:20 PD 1:09:20.PD 1:09:20.PD 1:09:20.PD
4:09:20 MD 4:09:20.MD 4:09:20.MD 4:09:20.MD
Zona Kohore Lokale Europe/Tiranė N/A N/A N/A

Thėnie

* «Tė mendojmė? Pse tė mendojmė! Kemi kompjuterat qė e bėjnė pėr ne.» (Jean Rostand)



Shperndaj Kete Postim

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Shiko profilin e anėtarit

2 Re: informatika ne pergjithsi prej Thu May 22, 2008 9:26 pm

toniweb


Administrator
Administrator
Pune e mire etc flm!



Shperndaj Kete Postim


------------------------------------------------------------------------------------------------


-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Shiko profilin e anėtarit http://www.forumishqip.net

3 Re: informatika ne pergjithsi prej Wed Jul 28, 2010 9:39 pm

Kerkoj te formatoj nje usb dhe nuk formatohet si mund te veproj. Faleminderit !



Shperndaj Kete Postim

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Shiko profilin e anėtarit

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye  Mesazh [Faqja 1 e 1]

Posto temė tė re  Pėrgjigju temės

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi

 
  •  | © Faqe e Krijuar Nga ToniWeb 2008-2011

  • |Ne ju sugjerojmė tė pėrdorni Google Chrome pėr tė hapur faqen tonė.Pėr ta shkarkuar klikoni kėtu|

Free forum | © PunBB | free forum support | Kontakto | Report an abuse | Free blog